شاید در نگاه اول، هود صنعتی فقط یک ابزار ساده برای تهویه هوا به نظر بیاید، اما وقتی کارش را درست انجام ندهد؛ میتواند کل عملیات یک رستوران یا کارخانه را مختل کند.
طبق آمار، بیش از 70% آتش سوزیهای آشپزخانههای تجاری به دلیل تجمع چربی و نگهداری نامناسب در سیستم های اگزوز (مثل هودهای صنعتی) رخ می دهد؟ این آمار تکان دهنده نشان میدهد که اهمیت رسیدگی به مشکلات هود صنعتی و عملکرد صحیح آن فراتر از یک تهویه ساده است؛ بلکه یک مسئله ایمنی حیاتی است.
خرابیها و مشکلات هود صنعتی؛ مهم ترین نشانهها و دلایل بروز آن ها
در محیط های کاری پرفشار، هرگونه نقص در عملکرد هود میتواند به سرعت تبدیل به یک مشکل بزرگ شود. شناخت علائم اولیه و دلایل اصلی بروز مشکلات هود صنعتی، اولین قدم در عیبیابی هود صنعتی است.
مکش ضعیف یا عدم تهویه مناسب
این شاید رایجترین و آزاردهندهترین مشکل از بین انواع مشکلات هود صنعتی باشد. وقتی هود، بو، دود و چربی را به خوبی جذب نمیکند، هوای محیط کثیف و سنگین میشود و سطح ایمنی به شدت پایین میآید.
نشانههای بروز این مشکل عبارتند از: باقی ماندن بو و دود در محیط، خروج گرمای زیاد از زیر هود، چرب شدن سریع سطوح اطراف. دلایل اصلی بروز مشکل مکش ضعیف یا عدم تهویه مناسب هم عبارتند از:
- کثیفی فیلترها؛ فیلترهای چربی (بافل فیلترها) اصلیترین خط دفاعی هستند. اگر این فیلترها با چربی اشباع شوند، جریان هوا مسدود شده و مکش به شدت کاهش مییابد.
- گرفتگی کانالهای خروجی؛ تجمع چربی و دوده در داخل کانالها میتواند، مسیر حرکت هوا را تنگ کرده و عملکرد سیستم را مختل کند.
- مشکلات فن یا موتور؛ فرسودگی، خرابی تسمه (در فنهای تسمهای) یا نقص در پروانه فن، باعث کاهش دور موتور و قدرت مکش میشود.
- نصب نادرست؛ اگر هود در ارتفاع نامناسب نصب شده باشد یا ابعاد آن متناسب با منابع گرما (اجاقها) نباشد، تهویه به درستی انجام نمیشود. (میتوانید برای نصب صحیح از یک شرکت هود صنعتی معتبر کمک بگیرید.)
صدای بلند و غیرعادی فن
هودهای صنعتی ذاتاً پر سر و صدا هستند، اما صدای غیرمعمول مثل تق تق، سوت کشیدن یا لرزش شدید، نشان دهنده یک نمونه از خرابیهای متداول هود صنعتی است. در صورت افزایش ناگهانی صدای فن و لرزش بدنه هود یا کانالها باید به فکر حل این مشکلات بیفتید. دلایل اصلی صدای بلند و غیرعادی فن عبارتند از:
- لرزش یا بالانس نبودن پروانه؛ تجمع چربی یا دوده روی پرههای فن میتواند، باعث ناتراز شدن پروانه و لرزش شدید شود.
- خرابی بلبرینگها؛ فرسودگی یا خشک شدن بلبرینگهای موتور یا فن، منجر به صدای زوزه مانند یا جیرجیر میشود.
- شل شدن قطعات؛ پیچ و مهرههای شل شده یا بستهای کانالها، میتوانند هنگام کار کردن فن، صدا ایجاد کنند.
نشت چربی یا روغن از هود
این مشکل از مشکلات هود صنعتی نه تنها محیط کار را کثیف میکند، بلکه خطرناک هم هست، چرا که چربی داغ میتواند، باعث سوختگی یا لغزش شود. در صورت قطره قطره شدن روغن یا چربی از بدنه هود یا اطراف فیلترها باید نگران شوید. دلایل اصلی بروز این مشکل عبارتند از:

- پر شدن تشتک جمع آوری چربی؛ چرا که اگر تشتک زیر فیلترها به طور منظم خالی نشود، چربی سرریز میکند.
- نصب نادرست فیلترها؛ چرا که اگر فیلترها به درستی در جای خود قرار نگرفته باشند، چربی مستقیماً به سمت پایین نشت میکند.
- گرفتگی شدید کانال؛ در موارد شدید، چربی از منافذ یا درزهای کانال به بیرون نشت میکند.
خاموش شدن ناگهانی سیستم
یکی از خرابیهای متداول هود صنعتی، این است که احتمال دارد فن در حین کار متوقف شده یا اصلاً روشن نشود. این مشکل معمولاً مربوط به بخشهای الکتریکی یا موتوری است.
دلایل اصلی بروز این مشکل دو مورد است. مورد اول، مشکلات برقی یعنی قطع شدن فیوز، خرابی سیم کشی، یا نقص در سوئیچ روشن/خاموش. مورد دوم هم داغ شدن بیش از حد موتور.
موتورهای فن صنعتی معمولاً دارای محافظ حرارتی هستند. اگر موتور به دلیل فشار کاری زیاد یا خرابی بلبرینگها بیش از حد داغ شود، برای جلوگیری از سوختن، به طور خودکار خاموش میشود.
راهنمای عیبیابی مرحله به مرحله هود صنعتی
هنگامی که با یکی از مشکلات هود صنعتی روبرو می شوید، وحشت نکنید. با دنبال کردن این مراحل ساده عیبیابی هود صنعتی، می توانید علت را پیدا کرده و برای تعمیر هود صنعتی اقدام کنید.
| مرحله | کار مورد نیاز در جهت عیبیابی هود صنعتی و برطرف کردن عیب | ابزارهای لازم | هدف از انجام |
| ۱. بررسی اولیه فیلترها | فیلترها را خارج کنید و میزان کثیفی آن ها را بررسی کنید. | دستکش، چراغ قوه | اطمینان از عدم انسداد جریان هوا توسط فیلترهای چرب. (اصلی ترین دلیل مکش ضعیف) |
| ۲. بازرسی بصری موتور و تسمه | درپوش دسترسی به موتور را باز کرده، تسمه (اگر وجود دارد) و سیم کشی ها را از نظر پارگی، شل بودن یا آسیب دیدگی چک کنید. | چراغ قوه، آچار | تشخیص مشکلات مکانیکی و الکتریکی آشکار موتور و فن. |
| ۳. تست قدرت و برق | با استفاده از ولت متر، مطمئن شوید برق به درستی به موتور می رسد. فیوزها و کلیدهای کنترل را بررسی کنید. | ولت متر (توسط متخصص)، فازمتر | تأیید سلامت منبع تغذیه و مدارهای الکتریکی. |
| ۴. بررسی تعادل پروانه | در حالت خاموش، پروانه را به آرامی بچرخانید و ببینید آیا لرزش غیرعادی دارد یا چربی زیادی روی آن جمع شده است. | دستکش | تشخیص منبع صدای بلند یا لرزش سیستم. |
| ۵. بازرسی کانال ها | از درهای دسترسی (اگر نصب شده اند) یا دهانه خروجی، داخل کانال ها را از نظر گرفتگی شدید بررسی کنید. | چراغ قوه | کشف انسدادهای عمقی که مکش را مختل می کنند. |
نکته کلیدی اینجاست که اگر مشکل برقی یا مکانیکی پیچیدهای را تشخیص دادید، هرگز خودتان اقدام به تعمیر هود صنعتی نکنید. همیشه از خدمات تخصصی شرکت هود صنعتی کمک بگیرید تا ایمنی خود و دستگاهتان حفظ شود. این را هم اضافه کنیم که اگر به آموزش تعمیر هود صنعتی علاقه مند هستید، حتماً زیر نظر متخصصان آموزش ببینید.
تأثیر نگهداری نادرست بر افزایش مشکلات هود صنعتی
شاید بتوان گفت که نگهداری نادرست، مادر تمام مشکلات هود صنعتی است. یک برنامه نگهداری پیشگیرانه، نه تنها عمر دستگاه شما را طولانیتر میکند، بلکه از بروز 90% خرابیهای متداول هود صنعتی جلوگیری مینماید.
۱. تمیزکاری نامنظم فیلترها
برای این که خیلی به عیبیابی هود صنعتی نیاز پیدا نکنید باید زود به زود فیلترها را تعویض کنید. فیلترها باید حداقل به صورت هفتگی شسته شوند. تأخیر در شستشو باعث میشود، چربی به مرور سفت شده و شستشوی آن سختتر شود. فیلتر کثیف، مکش را کاهش میدهد و موتور برای جبران این افت، مجبور است بیشتر کار کند که این خود باعث داغ شدن و استهلاک زودرس موتور میشود.
۲. عدم شستشوی منظم کانال ها و فن
چربی موجود در دود، به تدریج در داخل کانالها و روی پرههای فن رسوب میکند. این رسوبات سفت شده، علاوه بر ایجاد خطر آتش سوزی، باعث میشوند که کارایی کاهش یابد یعنی مسیر هوا تنگ شده و مکش ضعیفتر شود.

همچنین باعث افزایش بار موتور میشوند. وزن اضافه شده به پروانه ها، فشار بیشتری به موتور وارد کرده و منجر به خرابی بلبرینگها یا سوختن موتور میشود. از سوی دیگر باعث عدم تعادل فن میشود. همانطور که اشاره شد، تجمع نامتوازن چربی روی پروانه، لرزش و صدای بلند ایجاد میکند.
۳. نادیده گرفتن بازرسی های دوره ای
بازرسیهای دورهای توسط یک متخصص شرکت هود صنعتی، میتواند علائمی مثل شل بودن تسمه، شروع خرابی بلبرینگ یا ترک های کوچک در کانال ها را قبل از تبدیل شدن به یک مشکل بزرگ هود صنعتی، تشخیص دهد. نادیده گرفتن این بازرسی ها، هزینههای تعمیر و عیبیابی هود صنعتی را در آینده چندین برابر میکند.
چه زمانی تعمیر کافی نیست و باید هود صنعتی را تعویض کرد؟
تصمیم گیری برای تعویض هود صنعتی، یک تصمیم مالی مهم است. در برخی موارد، بعد از عیبیابی هود صنعتی اگر هزینههای تعمیر هود صنعتی زیاد به نظر برسد، تعویض میتواند منطقیتر و اقتصادیتر باشد.
۱. استهلاک و فرسودگی شدید ساختاری
اگر بدنه هود یا کانالها به دلیل خوردگی (ناشی از رطوبت و چربی) یا قدیمی بودن، دچار سوراخ، پارگی یا تغییر شکل جدی شده باشند، تعمیر هود صنعتی ممکن است فقط یک راه حل موقت باشد. سیستم هایی که عمر مفیدشان (معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ سال) را گذرانده اند، معمولاً با مشکلات مکرر و غیرقابل پیش بینی مواجه میشوند.
۲. عدم رعایت استانداردهای ایمنی جدید
استانداردهای ایمنی (مانند استانداردهای ضد حریق) به مرور زمان سخت گیرانهتر میشوند. اگر هود یا سیستم اگزوز شما قدیمی باشد و با نصب درهای دسترسی مناسب یا استفاده از مواد مقاوم در برابر آتش (مثل فیلترهای بافل به جای مشبک) مطابق با استانداردهای فعلی نباشد، تعویض آن برای ایمنی مجموعه و بیمه ضروری است.

یک شرکت هود صنعتی می تواند شما را در مورد استانداردهای روز راهنمایی کند. در صورت رعایت این استانداردها بروز خرابیهای متداول هود صنعتی را حداقل می کند.
۳. نیاز به افزایش ظرفیت
اگر کسبوکار شما بزرگتر شده و تجهیزات آشپزخانه بیشتری اضافه کردهاید، هود فعلی شما ممکن است دیگر ظرفیت کافی برای تهویه مناسب کل محیط را نداشته باشد. در این حالت، اصرار بر تعمیر هود صنعتی موجود، اشتباه است و باید یک سیستم قویتر و متناسب با بار حرارتی جدید نصب شود تا از بروز دائمی مشکلات هود صنعتی جلوگیری شود.
۴. هزینههای تعمیرات مداوم
اگر مرتباً با خرابیهای متداول هود صنعتی روبرو هستید و هزینههای سالانه تعمیر هود صنعتی (شامل قطعات یدکی گران قیمت مانند موتور یا فن جدید) بیش از 50 درصد هزینه یک هود جدید باشد، زمان تعویض فرا رسیده است. هود جدید، بهره وری انرژی بالاتری دارد و گارانتی آن، خیال شما را برای سالها راحت میکند.
سخن پایانی در مورد مهمترین مشکلات هود صنعتی و روشهای عیبیابی
رسیدگی به مشکلات هود صنعتی و عیبیابی هود صنعتی، بخش جدایی ناپذیر مدیریت هر فضای تجاری است. با نگهداری منظم و توجه به علائم هشدار دهنده، میتوان از خرابیهای متداول هود صنعتی جلوگیری کرد و هزینههای تعمیرات ناگهانی را به حداقل رساند. در یک کلام، هود صنعتی سالم، یعنی محیط کاری ایمن تر و بازدهی بالاتر!