آیا میدانستید که طبق گزارشهای آتش نشانی، بیش از 60% حوادث و آتش سوزیهای مرتبط با هودهای صنعتی به دلیل نقص فنی یا نگهداری و تعمیرات نامناسب بوده است؟ این آمار نشان میدهد که آموزش تعمیر هود صنعتی چقدر حیاتی است تا هم ایمنی محیط کار حفظ شود و هم کارایی سیستم تهویه تضمین گردد. اگرچه هودهای صنعتی ماشینهای پیچیدهای نیستند، اما خرابی آنها میتواند کل عملیات یک آشپزخانه تجاری را مختل کند.
استانداردهای فنی و ایمنی قبل از شروع تعمیر هود صنعتی
قبل از اینکه دست به آچار ببرید، رعایت اصول ایمنی و فنی ضروری است. تعمیر هود صنعتی شوخی نیست و با برق و ارتفاع و چربی سر و کار دارید. پس در آموزش تعمیرات هود صنعتی تاکید زیادی هم بر آموزش استانداردها میشود.
- قطع کامل برق (LOTO)؛ اولین و مهم ترین گام، قطع کامل برق سیستم از تابلوی اصلی و استفاده از پروتکل قفل و برچسب گذاری (Lockout/Tagout LOTO) است تا مطمئن شوید، کسی ناخواسته دستگاه را روشن نمیکند.
- استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE)؛ استفاده از دستکشهای مقاوم در برابر برش و مواد شیمیایی (برای مقابله با چربی)، عینک ایمنی، و کفشهای ایمنی الزامی است.
- ایمنی در ارتفاع؛ اگر فن روی سقف یا در ارتفاع نصب شده است، باید از نردبانهای استاندارد، داربست مطمئن یا بالابر استفاده شود. هرگز روی سطوح لغزنده یا ناپایدار کار نکنید.
- پاکسازی مقدماتی؛ اگر چربی زیاد در اطراف فن یا داخل هود وجود دارد، قبل از شروع به جدا کردن قطعات، تا حد امکان آن را تمیز کنید. چربی، کار را سخت و خطرآفرین میکند.
- تهویه مناسب؛ هنگام کار در فضای بسته یا نزدیک مواد شیمیایی، از تهویه مناسب محیط مطمئن شوید.
شناخت ساختار و قطعات کلیدی هود صنعتی
برای موفقیت در آموزش تعمیرات هود صنعتی، باید اجزای اصلی سیستم را به خوبی بشناسید.

- هود (Canopy)؛ محفظه اصلی که در بالای اجاق گاز نصب میشود. وظیفه آن جمع آوری دود، بخار و چربی است.
- فیلترهای چربی (Grease Filters)؛ اولین خط دفاعی که چربیها را از هوا جدا میکنند. معمولاً از نوع بافل یا توری هستند.
- فن یا موتور (Exhaust Fan/Blower)؛ قلب سیستم که وظیفه مکش هوا و انتقال آن به بیرون را بر عهده دارد. فنها معمولاً گریز از مرکز (Centrifugal) هستند و ممکن است از نوع اتصال مستقیم (Direct Drive) یا تسمه ای (Belt Drive) باشند.
- کانال های اگزوز (Ductwork)؛ مسیرهایی که هوای کثیف را از هود به بیرون ساختمان هدایت میکنند. این کانالها باید مجهز به دریچههای دسترسی برای تمیزکاری دورهای باشند.
- سیستم کنترل (Controls)؛ شامل کلیدهای روشن/خاموش، کنترل سرعت و مدارهای الکتریکی محافظ موتور.
آموزش تعمیر هود صنعتی؛ روشهای تشخیص خرابی در سیستم مکش، فن و موتور هود صنعتی
مهمترین بخش از آموزش تعمیر هود صنعتی، توانایی تشخیص دقیق ایراد است.
۱. تشخیص مشکل ضعف مکش
ضعف مکش رایج ترین مشکلی است که نیاز به تعمیرات هود صنعتی را مشخص میکند. برای تشخیص ضعف مکش و برطرف کردن این مشکل، چند کار باید انجام دهید. بررسی فیلترها (گام اول) است.
فیلترها را خارج کرده و بررسی کنید. اگر با چربی مسدود شده باشند، جریان هوا مختل میشود. اگر فیلترها تمیز باشند، به مرحله بعد بروید. بررسی کانالها و دمپرها هم گام دوم است.
دریچههای دسترسی کانالها را باز کنید (در صورت وجود) و تجمع چربی سنگین را بررسی کنید. وجود گرفتگی شدید در کانال به شدت قدرت فن را کاهش میدهد. مطمئن شوید دمپرهای خروجی (در صورت وجود) باز هستند و گیر نکردهاند.
تست عملکرد فن هم در انتها باید انجام گیرد. اگر مکش ضعیف است اما فن میچرخد، احتمالاً علت تجمع چربی روی پرههای فن است. حتی یک لایه نازک چربی روی پرهها میتواند، تعادل فن را بر هم زده و کارایی آن را کاهش دهد. در آموزش تعمیر تخصصی هود صنعتی این موارد آموزش داده میشود.
۲. تشخیص مشکل فن یا موتور
در آموزش تعمیر تخصصی هود صنعتی، گفته میشود که اگر فن کار نمیکند باید یکی از دو کار زیر را انجام دهید.

- بررسی مدار الکتریکی؛ آیا برق به فن میرسد؟ فیوزها، قطع کنندهها و سوئیچهای کنترل را با مولتی متر تست کنید. (در بخش ایرادهای الکتریکی بیشتر توضیح داده میشود.)
- محافظ حرارتی؛ اگر موتور داغ شده باشد، ممکن است سنسور حرارتی آن را خاموش کرده باشد. صبر کنید تا موتور خنک شود و دوباره تست کنید. اگر مکرراً خاموش میشود، مشکل از فشار زیاد بار یا خرابی داخلی موتور است.
اگر هم صدای غیرعادی و لرزش را مشاهده کردید باید یکی از سه کار زیر را انجام دهید.
- فن تسمه ای؛ تسمه را بررسی کنید. شل شدن، پاره شدن یا ترک خوردن تسمه، صدای سوت یا جیغ ایجاد میکند و قدرت مکش را کم میکند. همچنین باید تراز بودن پولیها و تسمه را بررسی کنید.
- فن اتصال مستقیم؛ صداهای ناشی از این نوع فن معمولاً مربوط به خرابی بلبرینگها است. صدای زوزه مانند، جیرجیر یا تق تق نشان دهنده، ساییدگی بلبرینگ است که نیاز به آموزش تعمیر تخصصی هود صنعتی یا تعویض موتور دارد.
- عدم تعادل پروانه؛ اگر چربی به صورت ناهمگون روی پروانه فن جمع شده باشد، لرزش شدیدی ایجاد میکند. ابتدا تمیزکاری کنید و اگر مشکل حل نشد، پروانه باید توسط متخصص بالانس شود.
آموزش رفع ایرادهای الکتریکی و مکانیکی هود صنعتی
پس از تشخیص دقیق، نوبت به رفع ایراد میرسد. این بخش شامل نکات مهمی در تعمیرات هود صنعتی است که در آموزش تعمیرات هود صنعتی، به این نکات اشاره میشود.
آموزش رفع ایرادهای الکتریکی هود صنعتی (ویژه تکنسین ها)
در آموزش تعمیر هود صنعتی به شما آموزش میدهند که کارهای زیر را در جهت رفع ایرادهای الکتریکی هود صنعتی باید انجام دهید.
- تست ولتاژ؛ با استفاده از مولتی متر، ولتاژ ورودی به موتور را در حالت روشن و خاموش بررسی کنید. نوسانات شدید یا افت ولتاژ میتواند به موتور آسیب بزند.
- تست مقاومت (اهم)؛ موتور را از مدار جدا کرده و مقاومت سیم پیچهای آن را تست کنید. مقاومت غیرعادی یا مدار باز (Open Circuit) نشان دهنده سوختگی موتور است. در این حالت، زمان مناسب تعمیر قطعات هود صنعتی به پایان رسیده و باید موتور تعویض شود.
- تعویض خازن استارت؛ در برخی موتورهای تک فاز، خرابی خازن استارت باعث میشود موتور نتواند با سرعت کامل کار کند یا اصلاً روشن نشود. خازن را با یک نمونه هم اندازه و با مشخصات فنی مشابه تعویض کنید.
- عیب یابی VSD (کنترل سرعت)؛ اگر سیستم شما دارای درایو کنترل سرعت است و کار نمیکند، ابتدا مطمئن شوید ورودی برق به درایو درست است. سپس تنظیمات درایو را از نظر پارامترهای موتور چک کنید. تعمیر VSD معمولاً تخصصی است و باید توسط متخصص الکترونیک صنعتی انجام شود.
آموزش رفع ایرادهای مکانیکی هود صنعتی و تعمیر فن
در آموزش تعمیر هود صنعتی به شما آموزش میدهند که کارهای زیر را در جهت رفع ایرادهای مکانیکی هود صنعتی باید انجام دهید.
تعویض تسمه (در فنهای تسمهای)
به منظور انجام این تعمیر کارهای زیر را به ترتیب انجام دهید.

- برق را کاملاً قطع کنید.
- تسمه قدیمی را خارج کنید.
- تسمه جدید با سایز و مشخصات فنی دقیقاً مشابه را نصب کنید.
- تراز کردن؛ مطمئن شوید تسمه در شیار پولیها قرار گرفته و پولی ها در یک راستا هستند تا از سایش سریع تسمه جلوگیری شود.
- تنش؛ تسمه را به اندازهای سفت کنید که با فشار انگشت در مرکز دهانه، کمی (حدود 1 تا 1.5 سانتی متر) انعطاف داشته باشد. سفتی بیش از حد، عمر بلبرینگها را کاهش میدهد.
تعویض بلبرینگها
برای فنهایی که صدای زوزه میدهند، تعویض بلبرینگها ضروری است. این کار نیاز به ابزارهای تخصصی (مثل پولر بلبرینگ) و دقت بالا دارد. اگر در این زمینه مهارت کافی ندارید، بهتر است از خدمات تعمیرات هود صنعتی تخصصی استفاده کنید.
تعمیر بدنه و شفت
اگر پروانه فن یا شفت آن خم شده یا آسیب دیده است، معمولاً باید کل فن تعویض شود.
جدول راهنمای عیب یابی سریع فن هود صنعتی
این جدول میتواند یک ابزار سریع برای تشخیص عیبهای رایج در آموزش تعمیر تخصصی هود صنعتی باشد.
| نشانه خرابی | علت احتمالی اصلی | راه حل اولیه و ساده | زمان مناسب تعمیر قطعات هود صنعتی |
| مکش ضعیف | فیلتر/کانال مسدود شده یا فن کثیف | تمیز کردن کامل فیلترها و پروانهها | قبل از افت کارایی |
| فن روشن نمیشود | مشکل الکتریکی، فیوز سوخته یا محافظ حرارتی | بررسی سیمکشی/خازن یا خنک شدن موتور | فوری (توقف کار) |
| صدای بلند و لرزش | خرابی بلبرینگ یا تسمه شل/فرسوده | تعویض بلبرینگها یا تسمه | قبل از خرابی کامل فن |
| بوی سوختگی | سوختن موتور یا سیمپیچها | قطع فوری برق و تست مقاومت موتور | فوری و تعویض موتور |
پروتکل نهایی کنترل کیفیت پس از تعمیر هود صنعتی
در آموزش تعمیر هود صنعتی روی این موضوع تاکید میشود که پس از انجام تعمیرات هود صنعتی، کار شما تمام نشده است. باید مطمئن شوید که سیستم به درستی و ایمن کار میکند.
- بازرسی مجدد مکانیکی؛ مطمئن شوید تمام پیچها و بستها سفت شدهاند. درب های دسترسی، محافظ فن و هود، محکم بسته شده باشند.
- تست عملکرد فن؛ دستگاه را روشن کنید و صدا و لرزش آن را بررسی کنید. صدای غیرعادی نباید شنیده شود.
- تست مکش؛ ساده ترین راه، تست دستمال کاغذی است. یک دستمال کاغذی را نزدیک فیلترها بگیرید. هود باید به راحتی بتواند دستمال را به سمت خود جذب کرده و نگه دارد.
- اندازه گیری آمپر؛ اگر یک تکنسین حرفهای هستید، باید جریان مصرفی (آمپر) موتور را در حالت کارکرد عادی اندازه گیری کنید. این آمپر نباید از مقدار نامی (Rating) موتور تجاوز کند. اگر آمپر بالاتر از حد مجاز باشد، یعنی بار زیادی روی موتور است (احتمالاً به دلیل گرفتگی جزئی کانال یا پروانه) و نیاز به بررسی بیشتر دارد.
- تهیه گزارش فنی؛ گزارشی از کار انجام شده، قطعات تعویضی و زمان انجام کار تهیه کنید. این گزارش برای پیگیری زمان مناسب تعمیر قطعات هود صنعتی در آینده توسط شما یا شرکت هود صنعتی بسیار مفید است.
سخن پایانی در مورد آموزش تعمیر هود صنعتی
همانطور که دیدیم، آموزش تعمیر هود صنعتی مستلزم ترکیبی از رعایت ایمنی، تشخیص دقیق و مهارتهای مکانیکی و الکتریکی است. با پیروی از این پروتکلها، نه تنها میتوانید عمر سیستم خود را افزایش دهید، بلکه از بروز حوادث ناگوار نیز جلوگیری خواهید کرد.